Bức tranh xuất khẩu cà phê đậm dấu ấn chiến lược doanh nghiệp và chuyển dịch giá trị
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu phục hồi sau đại dịch và nhu cầu tiêu dùng cà phê tiếp tục tăng mạnh, ngành cà phê Việt Nam đã có một năm 2025 đầy đột phá với kim ngạch xuất khẩu ước đạt khoảng 8,6 tỷ USD, mức cao nhất từ trước tới nay trong lịch sử ngành. Con số này không chỉ vượt xa dự báo năm trước mà còn đặt nền tảng cho mục tiêu tham vọng: trở thành ngành hàng xuất khẩu đạt 10 tỷ USD trong những năm tới.
Xuất khẩu bứt phá: Chuyển từ “phụ thuộc giá” sang gia tăng giá trị
Truyền thống lâu nay, Việt Nam được biết đến là một trong những cường quốc sản xuất cà phê Robusta với sản lượng lớn. Tuy nhiên, sự tăng trưởng gần đây không chỉ đến từ sản lượng mà chủ yếu đến từ giá xuất khẩu tăng mạnh và chuyển dịch sản phẩm sang chuỗi giá trị cao hơn. Trong niên vụ 2024–2025, giá xuất khẩu bình quân đạt hơn 5.600 USD/tấn, tăng trên 50% so với niên vụ trước, là yếu tố then chốt thúc đẩy tăng trưởng kim ngạch.
Chuyển dịch này thể hiện rõ qua chiến lược của nhiều doanh nghiệp, khi họ không chỉ tập trung xuất khẩu cà phê thô mà còn đẩy mạnh chế biến sâu như cà phê rang xay, cà phê hòa tan, cà phê đặc sản nhằm khai thác các phân khúc thị trường cao cấp và giá trị gia tăng lớn hơn.
Doanh nghiệp định vị chiến lược: “Thủ lĩnh” trong chuỗi giá trị
Một trong những điểm đáng chú ý trong ngành cà phê hiện nay là sự thay đổi tư duy chiến lược của doanh nghiệp xuất khẩu. Thay vì chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, nhiều doanh nghiệp đã xây dựng hệ sinh thái sản xuất bền vững, gắn kết với nông dân, tăng cường kiểm soát chất lượng và phát triển thương hiệu. Điều này giúp họ duy trì ổn định sản lượng, nâng cao chất lượng và quan trọng nhất là nâng tầm uy tín trên thị trường quốc tế.
Ông Thái Như Hiệp, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Vĩnh Hiệp — một doanh nghiệp điển hình trong ngành — cho biết công ty đã tập trung xây dựng hệ sinh thái cà phê hoàn chỉnh, từ nông trại, chế biến đến xuất khẩu, nhằm đảm bảo chất lượng đồng đều và tăng cường thương hiệu trên thị trường. Đây chính là con đường bền vững giúp doanh nghiệp đóng góp mạnh mẽ vào mục tiêu ngành đạt 10 tỷ USD.
Tái canh và chế biến sâu: “Đòn bẩy” cho tăng trưởng tương lai
Để hướng tới mục tiêu dài hạn, các doanh nghiệp và cơ quan quản lý đã đẩy mạnh các chương trình tái canh diện rộng, áp dụng công nghệ mới trong canh tác và chế biến, nhằm tăng chất lượng hạt cà phê ngay từ giai đoạn đầu. Đồng thời, việc đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế — như Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) — đã trở thành lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm cà phê Việt trong các thị trường lớn như EU, Mỹ và Nhật Bản.
Không chỉ dừng lại ở sản phẩm thô, ngành cà phê Việt Nam đang phát triển mạnh dòng sản phẩm cà phê chế biến sâu, hiện đóng góp gần 1,4 tỷ USD trong tổng kim ngạch xuất khẩu. Đây là minh chứng cho thấy ngành đã bắt đầu định vị chiến lược theo hướng tăng giá trị nội tại sản phẩm, thay vì chỉ tăng sản lượng.
Triển vọng 2026 và những cơ hội mở rộng thị trường
Năm 2026 được xem là năm bản lề trong chiến lược tăng trưởng xuất khẩu cà phê của Việt Nam. Cùng với mục tiêu tăng trưởng kinh tế quốc gia, ngành cà phê được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng thị trường và khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) đang có hiệu lực. Điều này giúp mở rộng không gian thương mại và giảm rào cản thuế quan, tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hóa cà phê Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào các thị trường giá trị cao.
Cùng với việc đẩy mạnh xuất khẩu sang các thị trường truyền thống như EU và Mỹ, doanh nghiệp Việt Nam hiện nay cũng chủ động tiếp cận thị trường mới qua thương mại điện tử xuyên biên giới, góp phần đưa cà phê Việt trở thành mặt hàng quốc tế được biết đến rộng rãi hơn.
Kết luận: Tiếp tục củng cố nội lực để biến mục tiêu thành hiện thực
Mốc 10 tỷ USD không còn là giấc mơ xa vời mà đang trở thành mục tiêu khả thi của ngành cà phê Việt Nam thông qua chiến lược dài hạn, bền vững và gia tăng giá trị sản phẩm. Sự vào cuộc quyết liệt của doanh nghiệp — từ tái canh, xây dựng hệ sinh thái bền vững đến đẩy mạnh chế biến sâu và mở rộng thị trường — chính là động lực giúp ngành cà phê vững bước trên con đường trở thành một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam trong thập kỷ tới.
